Basit Eşitsizlikler
KPSS Genel Yetenek · Matematik
Basit eşitsizlikler; iki niceliğin büyüklük ilişkisini kuran ifadelerdir. Bu konu eşitsizlik sembollerini, eşitsizliğin bozulmadan korunma kurallarını, birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizlik çözümünü, çözüm kümesinin sayı doğrusu ve aralık gösterimini, çift eşitsizlikleri ve basit mutlak değerli eşitsizlikleri kapsar. KPSS'de hem doğrudan çözüm hem de 'en az / en fazla' kurgulu problemlerde karşına çıkar.
Bilmen gereken kurallar
Eşitsizlik sembolleri: a < b (a küçüktür b), a > b (a büyüktür b), a ≤ b (küçük ya da eşit), a ≥ b (büyük ya da eşit). Sayı doğrusunda sağa gidildikçe sayılar büyür; negatif sayılarda mutlak değer büyüdükçe sayı küçülür: −7 < −3'tür.
Eşitsizliğin korunma kuralları: her iki tarafa aynı sayı EKLENİR ya da ÇIKARILIR, yön değişmez. Her iki taraf POZİTİF bir sayıyla çarpılır ya da bölünür, yön değişmez. Her iki taraf NEGATİF bir sayıyla çarpılır ya da bölünürse YÖN DEĞİŞİR: −2x < 6 eşitsizliği x > −3 olur.
Çözüm kümesi aralık olarak yazılır. Açık uç (dahil değil) parantez ve içi boş nokta ile, kapalı uç (dahil) köşeli parantez ve içi dolu nokta ile gösterilir: x > 2 için (2, sonsuz), x ≤ 5 için (eksi sonsuz, 5]. Çift eşitsizlikte iki koşul birlikte sağlanır: −1 ≤ x < 4 aralığı [−1, 4) biçiminde yazılır.
Mutlak değerli basit eşitsizlikler: |x| < a (a pozitif) ise −a < x < a olur, yani çözüm bir aralıktır. |x| > a ise x < −a ya da x > a olur, çözüm iki ayrı aralıktır. Tam sayı çözümleri sayılırken uçların dahil olup olmadığına dikkat edilir: 2 < x ≤ 6 aralığında 3, 4, 5, 6 olmak üzere dört tam sayı vardır.
Çözümlü örnekler
3x − 5 < 7 eşitsizliğinin çözüm kümesi nedir?
Her iki tarafa 5 ekle: 3x < 12
Her iki tarafı 3'e böl (pozitif, yön değişmez): x < 4
Çözüm kümesi: x'in 4'ten küçük tüm değerleri
−2x + 1 ≥ 7 eşitsizliğini çözelim.
Her iki taraftan 1 çıkar: −2x ≥ 6
Her iki tarafı −2'ye böl: NEGATİF sayıya bölündüğü için yön değişir
x ≤ −3 bulunur
Kendini dene: 5 soru
1. x + 4 < 9 eşitsizliğinin çözüm kümesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Ax < 5
- Bx < 13
- Cx > 5
- Dx > 13
- Ex ≤ 5
Cevabı gör
Doğru cevap: A (x < 5)
- Her iki taraftan 4 çıkarılır.
- Toplama-çıkarmada yön değişmez: x < 5.
2. 3x < 12 eşitsizliğinin çözüm kümesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Ax < 4
- Bx < 9
- Cx < 36
- Dx > 4
- Ex > 36
Cevabı gör
Doğru cevap: A (x < 4)
- Her iki taraf 3'e bölünür.
- 3 pozitif olduğu için yön korunur: x < 4.
3. −2x < 6 eşitsizliğinin çözüm kümesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Ax < −3
- Bx > 3
- Cx < 3
- Dx > −3
- Ex ≤ −3
Cevabı gör
Doğru cevap: D (x > −3)
- Her iki taraf −2'ye bölünür.
- Negatif sayıya bölündüğü için yön döner: x > −3.
4. x − 6 ≥ 2 eşitsizliğinin çözüm kümesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Ax ≥ −4
- Bx ≥ 12
- Cx ≤ 8
- Dx ≥ 8
- Ex ≤ −4
Cevabı gör
Doğru cevap: D (x ≥ 8)
- Her iki tarafa 6 eklenir.
- x ≥ 8 bulunur.
5. |x| < 5 eşitsizliğinin çözüm kümesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A−5 < x < 5
- Bx > −5
- Cx < 5
- Dx < −5 ya da x > 5
- Ex ≤ 5
Cevabı gör
Doğru cevap: A (−5 < x < 5)
- Mutlak değeri 5'ten küçük sayılar −5 ile 5 arasındadır.
- Çözüm tek bir aralıktır.
Bu konunun tamamını Oktif'te çöz
Kısa konu videosu, adım adım alıştırmalar ve kolaydan sınav seviyesine aşama aşama sorular. Yanlışların Kol Hafızası'na düşer, vakti gelince geri gelir.