Grafik ve Tablo Yorumlama
KPSS Genel Yetenek · Matematik
Grafik ve tablo yorumlama; tablo ve grafiklerden doğru veriyi okuyup yüzde, yüzde değişim, oran ve ortalama hesaplamayı, sütun, gruplu sütun, çizgi ve daire grafiklerini yorumlamayı, ölçek ve yüzde puan tuzaklarını fark etmeyi ve tablo verisiyle problem kurmayı kapsar.
Bilmen gereken kurallar
Okuma ve yüzde:
- Önce başlık, birim (adet, bin, milyon, %) ve eksenlerin başlangıç değeri okunur
- Oran (%) = parça / bütün × 100
- Yüzde değişim = (yeni − eski) / eski × 100; bölen eski değerdir
- Oranlar arasındaki fark yüzde puandır: %20'den %30'a çıkış 10 yüzde puan, eski orana göre %50 artıştır
Sütun ve çizgi grafikleri:
- Sütun grafiği kategorileri karşılaştırır, çizgi grafiği zaman içindeki değişimi gösterir
- Ortalama = toplam / değer sayısı; toplam = ortalama × değer sayısı
- En çok artış ardışık iki değerin en büyük farkıdır; yüzde artış eski değere göre hesaplanır
- İki çizginin kesiştiği noktada iki seri eşittir
Daire grafiği:
- Bütün 360°; merkez açı = parça / bütün × 360°
- %1 = 3,6°, %10 = 36°, %25 = 90°
- Bütün = dilim değeri × 360 / dilim açısı
- İki dilimin değerleri oranı açılarının oranına eşittir
Sık yapılan hatalar:
- Birim çarpanını (bin, milyon) unutmak
- Yüzde değişimde yeni değere bölmek
- Yüzde puan ile yüzdeyi karıştırmak
- Ekseni 0'dan başlamayan grafikte sütun boylarını oran sanmak
- Toplamları farklı iki daire grafiğinde açıları kişi sayısı gibi karşılaştırmak
- Miktarca en çok artanı yüzde olarak da en çok artan sanmak
Çözümlü örnekler
Bir mağazanın satışı ocakta 50, şubatta 70, martta 56 adettir. Şubattaki artış ve marttaki azalış yüzde kaçtır?
Ocaktan şubata artış 20 adettir; eski değer 50 olduğundan
20 / 50 × 100 = %40
Şubattan marta azalış 14 adettir; eski değer bu kez 70'tir
14 / 70 × 100 = %20
İki yüzdede de bölen, değişimden önceki değerdir.
Bir otoparktaki 1.200 aracın renklerine göre dağılımını gösteren daire grafiğinde beyaz dilim 150°, kırmızı dilim 60°'dir. Beyaz araçlar kırmızı araçlardan kaç fazladır?
Açı farkı
150 − 60 = 90°
90°, bütünün dörtte biridir.
Bütünün dörtte biri
1.200 / 4 = 300
Beyaz araçlar kırmızı araçlardan 300 fazladır.
Kendini dene: 2 soru
1. 240 kişiye en sevdikleri mevsim sorulmuş, 80 kişi yazı seçmiştir. Sonuçlar daire grafiğinde gösterilirse yaz diliminin merkez açısı kaç derece olur?
- A60
- B80
- C90
- D120
- E150
Cevabı gör
Doğru cevap: D (120)
- Merkez açı = parça / bütün × 360°
- Yaz, katılımcıların üçte biridir: 80 / 240 = 1/3 360 × 1/3 = 120
2. Aşağıdakilerden hangisini göstermek için daire grafiği uygun değildir?
- ABir ailenin aylık bütçesinin harcama kalemlerine dağılımı
- BBir okuldaki öğretmenlerin branşlarına göre dağılımı
- CBir seçimde partilerin aldığı oyların oranları
- DBir çiftlikteki hayvanların türlerine göre dağılımı
- EBir barajdaki su miktarının aylara göre değişimi
Cevabı gör
Doğru cevap: E (Bir barajdaki su miktarının aylara göre değişimi)
- Daire grafiği bir bütünün parçalara dağılımını gösterir.
- Barajdaki su miktarının aylara göre değişimi zamana bağlı bir değişimdir; çizgi grafiğiyle gösterilir.
Bu konunun tamamını Oktif'te çöz
Kısa konu videosu, adım adım alıştırmalar ve kolaydan sınav seviyesine aşama aşama sorular. Yanlışların Kol Hafızası'na düşer, vakti gelince geri gelir.