Gelişim ve Bilişsel Gelişim

MEB-AGS Eğitim Bilimleri ve Türk Millî Eğitim Sistemi · Eğitim Bilimleri

Gelişim; döllenmeden ölüme kadar süren, bedensel, bilişsel, duygusal ve sosyal yönlerde düzenli ve ilerleyici değişimdir. Bu konu gelişimin temel kavramlarını ve ilkelerini, Piaget'nin bilişsel gelişim kuramını ve Vygotsky'nin sosyokültürel kuramını kapsar. MEB-AGS Eğitim Bilimleri testinde en sık sorulan konular arasındadır.

Bilmen gereken kurallar

Çözümlü örnekler

Kedisini tanıyan iki yaşındaki Defne parkta gördüğü köpeğe "kedi" diyor; annesi farkı gösterince köpek için yeni bir kavram oluşturuyor. Bu süreç Piaget'ye göre nasıl açıklanır?

  1. Köpeği var olan "kedi" şemasına katması özümlemedir; şema değişmemiştir.

  2. Farkı görünce yaşadığı karışıklık bilişsel çatışmadır (dengesizlik).

  3. Köpek için yeni şema kurması uymadır; böylece yeniden dengeye ulaşır.

Heceleyerek okumayı tek başına yapabilen, akıcı okumayı ise öğretmen desteğiyle başarabilen bir öğrenci için öğretmen nasıl bir yol izlemelidir?

  1. Tek başına yapabildiği (heceleme) ile yardımla yapabildiği (akıcı okuma) arası yakınsal gelişim alanıdır.

  2. Öğretmen bu alanda ipucu verme, model olma gibi destekler sunar (iskele kurma).

  3. Öğrenci ilerledikçe destek azaltılır; amaç akıcı okumayı tek başına yapabilmesidir.

Kendini dene: 5 soru

1. Boy ve kilo gibi bedensel özelliklerdeki ölçülebilir (niceliksel) artış aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?

  1. ABüyüme
  2. BOlgunlaşma
  3. CÖğrenme
  4. DHazırbulunuşluk
  5. EKritik dönem
Cevabı gör

Doğru cevap: A (Büyüme)

  1. Büyüme, bedendeki ölçülebilir (niceliksel) artıştır: boy uzar, kilo artar.
  2. Olgunlaşma kalıtımsal potansiyelin ortaya çıkması, öğrenme ise yaşantı ürünü değişmedir.

2. Aşağıdakilerden hangisi olgunlaşmaya örnektir?

  1. AÇocuğun bisiklet sürmeyi denemelerle öğrenmesi
  2. BÖğrencinin çarpım tablosunu ezberlemesi
  3. CErgenlikte sesin kalınlaşması
  4. DÇocuğun trafik kurallarını ailesinden öğrenmesi
  5. EGencin gitar çalmayı kursta öğrenmesi
Cevabı gör

Doğru cevap: C (Ergenlikte sesin kalınlaşması)

  1. Olgunlaşma, kalıtımla gelen potansiyelin öğrenme olmadan, zamanı gelince ortaya çıkmasıdır.
  2. Sesin kalınlaşması biyolojik bir değişimdir; diğer şıklar yaşantıyla kazanılan öğrenmelerdir.

3. Bir özelliğin kazanılması için en uygun olan ve sınırlı süren zaman aralığına ne ad verilir?

  1. AHazırbulunuşluk
  2. BKritik dönem
  3. COlgunlaşma
  4. DDengeleme
  5. EBüyüme
Cevabı gör

Doğru cevap: B (Kritik dönem)

  1. Kritik dönem kaçırılırsa o özelliği kazanmak güçleşir ya da imkânsızlaşır.
  2. Örneğin dil, erken çocuklukta en kolay edinilir.

4. Öğretmen Ece Hanım, kesirleri anlatmadan önce öğrencilerinin bölme işlemini bilip bilmediğini kısa bir etkinlikle yokluyor. Ece Hanım'ın bu davranışı en çok aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ilgilidir?

  1. AKritik dönem
  2. BOlgunlaşma
  3. CÖzümleme
  4. DHazırbulunuşluk
  5. EBüyüme
Cevabı gör

Doğru cevap: D (Hazırbulunuşluk)

  1. Yeni bir öğrenme için gereken olgunlaşma ve ön öğrenmelerin varlığı hazırbulunuşluktur.
  2. Ece Hanım kesirler için gereken ön bilgiyi (bölme) yokluyor.

5. Bebeğin önce başını, sonra gövdesini, en son bacaklarını kontrol edebilmesi hangi gelişim ilkesiyle açıklanır?

  1. AGelişim genelden özele doğrudur.
  2. BGelişim içten dışa doğrudur.
  3. CGelişimde bireysel farklılıklar vardır.
  4. DGelişimde kritik dönemler vardır.
  5. EGelişim baştan ayağa doğrudur.
Cevabı gör

Doğru cevap: E (Gelişim baştan ayağa doğrudur.)

  1. Kontrol baştan başlayıp ayaklara doğru ilerliyor.
  2. Bu, baştan ayağa (sefalokaudal) gelişim ilkesidir.

Bu konunun tamamını Oktif'te çöz

Kısa konu videosu, adım adım alıştırmalar ve kolaydan sınav seviyesine aşama aşama sorular. Yanlışların Kol Hafızası'na düşer, vakti gelince geri gelir.