Kişilik ve Ahlak Gelişimi

MEB-AGS Eğitim Bilimleri ve Türk Millî Eğitim Sistemi · Eğitim Bilimleri

Kişilik; bireyi başkalarından ayıran, tutarlı ve kalıcı duygu, düşünce ve davranış özelliklerinin bütünüdür. Bu konu Freud'un psikoseksüel ve Erikson'un psikososyal kuramını, Marcia'nın kimlik statülerini, Piaget ve Kohlberg'in ahlak gelişimi kuramlarını ve Bronfenbrenner'in ekolojik sistemler kuramını kapsar.

Bilmen gereken kurallar

Çözümlü örnekler

"Heinz ilacı çalmalı mı?" ikilemine Ayşe "Çalmamalı, yakalanırsa hapse girer.", Can "Çalmalı; insan hayatı yasaların da üstünde evrensel bir değerdir." diyor. Kohlberg'e göre bu yanıtlar nasıl değerlendirilir?

  1. Ayşe'nin gerekçesi cezadan kaçınmaktır: gelenek öncesi düzey, ceza ve itaat evresi.

  2. Can'ın gerekçesi evrensel bir ilkedir: gelenek sonrası düzey, evrensel ahlak ilkeleri evresi.

  3. Evreyi kararın kendisi değil gerekçesi belirler; aynı kararı veren iki kişi farklı evrelerde olabilir.

Lise son sınıftaki Zeynep, ailesi öğretmen olduğu için hiç düşünmeden öğretmenliği seçmiş. Sınıf arkadaşı Elif farklı meslekleri araştırıyor, meslek tanıtım günlerine katılıyor ama henüz karar vermemiş. İkisinin durumu nasıl açıklanır?

  1. Erikson'a göre ikisi de kimliğe karşı rol karmaşası dönemindedir.

  2. Zeynep araştırmadan başkasının seçimini benimsemiştir: Marcia'ya göre ipotekli kimlik.

  3. Elif araştırıyor ama henüz bağlanmamıştır: askıya alma (moratoryum). Rehber öğretmen Zeynep'i de seçenekleri keşfetmeye yönlendirebilir.

Kendini dene: 5 soru

1. Freud'a göre kişiliğin haz ilkesine göre çalışan ve isteklerin hemen doyurulmasını isteyen yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. AEgo
  2. Bİd
  3. CSüperego
  4. DBilinç
  5. EÖn bilinç
Cevabı gör

Doğru cevap: B (İd)

  1. İd doğuştan gelir ve haz ilkesiyle çalışır: isteğin hemen doyurulmasını ister.
  2. Ego gerçeklik ilkesiyle çalışır, süperego vicdan ve ahlakı temsil eder.

2. Freud'un psikoseksüel gelişim dönemlerinden hangisinde tuvalet eğitimi önem kazanır?

  1. AOral
  2. BFallik
  3. CGizil
  4. DGenital
  5. EAnal
Cevabı gör

Doğru cevap: E (Anal)

  1. Anal dönem (1-3 yaş) tuvalet eğitimiyle öne çıkar.
  2. Oral dönemde haz ağızda, fallik dönemde cinsel kimlik ve özdeşim öndedir.

3. Aşağıdakilerden hangisi yer değiştirme savunma mekanizmasına örnektir?

  1. AMüdüründen azar işiten babanın eve gelince çocuklarına bağırması
  2. BKazanamadığı bölüm için "Zaten o bölümü istemiyordum." diyen öğrenci
  3. CSaldırgan dürtülerini boks yaparak dışa vuran genç
  4. DKardeşi doğunca yeniden parmak emmeye başlayan çocuk
  5. EYakınını kaybettiği günü hiç hatırlayamayan kişi
Cevabı gör

Doğru cevap: A (Müdüründen azar işiten babanın eve gelince çocuklarına bağırması)

  1. Yer değiştirmede duygu asıl kaynağa değil, daha güvenli bir hedefe yöneltilir.
  2. Baba öfkesini müdürüne değil çocuklarına yöneltiyor. Diğerleri sırasıyla mantığa bürüme, yüceltme, gerileme ve bastırmadır.

4. Erikson'a göre ilkokul çağındaki (6-12 yaş) çocuğun çözmesi gereken psikososyal kriz aşağıdakilerden hangisidir?

  1. ATemel güvene karşı güvensizlik
  2. BÖzerkliğe karşı utanç ve şüphe
  3. CGirişimciliğe karşı suçluluk
  4. DÇalışkanlığa karşı aşağılık duygusu
  5. EKimlik kazanmaya karşı rol karmaşası
Cevabı gör

Doğru cevap: D (Çalışkanlığa karşı aşağılık duygusu)

  1. 6-12 yaşın krizi çalışkanlığa (başarıya) karşı aşağılık duygusudur.
  2. Bu dönemde okul başarısı ve emeğin takdir edilmesi belirleyicidir.

5. Annesi, iki yaşındaki Deniz'in ayakkabısını kendi başına giymeye çalışmasına sabırla izin veriyor ve onu acele ettirmiyor. Erikson'a göre annenin bu tutumu Deniz'de en çok hangi duygunun gelişmesine katkı sağlar?

  1. AKimlik
  2. BÇalışkanlık
  3. CGirişimcilik
  4. DTemel güven
  5. EÖzerklik
Cevabı gör

Doğru cevap: E (Özerklik)

  1. 1-3 yaşın krizi özerkliğe karşı utanç ve şüphedir.
  2. Kendi başına yapmasına izin verilen çocuk özerklik kazanır; sürekli engellenirse utanç ve şüphe gelişir.

Bu konunun tamamını Oktif'te çöz

Kısa konu videosu, adım adım alıştırmalar ve kolaydan sınav seviyesine aşama aşama sorular. Yanlışların Kol Hafızası'na düşer, vakti gelince geri gelir.