Öğretmenlik Mesleği Kanunu
MEB-AGS Mevzuat
7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu; kanunun amacını ve kapsamını, temel ilkeleri, öğretmenlerin hak ve ödevlerini, öğretmenliğe hazırlık eğitimini ve başarı esaslarını, öğretmen adaylarının disiplinini, sözleşmeli ve kadrolu öğretmenliği, hizmet puanı ve yer değiştirmeyi, mesleki gelişim ve kariyer basamaklarını, yönetici görevlendirmeyi, öğretmenlerin ödül ve disiplinini, Millî Eğitim Akademisini, eğitim çalışanlarının şiddetten korunmasını ve yürürlük hükümlerini kapsar.
Bilmen gereken kurallar
Genel hükümler, ödevler ve hazırlık eğitimi:
- 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu: kabul 10.10.2024, Resmî Gazete 18.10.2024 (sayı 32696); 7354 sayılı Öğretmenlik Meslek Kanunu'nu (2022) yürürlükten kaldırdı. Kapsam: MEB'e bağlı öğretmen ve yöneticiler; özel öğretim kurumlarındaki öğretmenler ve öğretmenliğe atanma şartını taşıyan yöneticiler (5, 6, 20, 24, 25, 33. maddeler bakımından); diğer kamu kurumlarındaki öğretmenler (20 ve 33. maddeler); Millî Eğitim Akademisi. Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde (adaylar hariç) 657 sayılı Kanun uygulanır
- Tanımlar: dönem (hazırlık eğitiminin 10-14 haftalık bölümü), kademe (anaokulu, ilkokul, ortaokul, lise), tür (aynı kademede farklı program uygulayan kurumlar), norm kadro, ilçe grubu, öğretmen adayı (Akademide hazırlık eğitimine alınan), yönetici (müdürlük ve müdür yardımcılığını ikinci görev olarak yürüten)
- Temel ilkeler: nitelik, görev, yetki ve sorumlulukların mesleğin gereklerine uygun belirlenmesi; atama, görevlendirme ve ilerlemede liyakat ve kariyer; mesleki kararlara katılımın teşviki; mesleğe giriş öncesi yetiştirme ve meslek içinde sürekli gelişim
- Öğretmen ödevleri: öğrencileri erdemli insanlar olarak yetiştirmek; bedensel, zihinsel, duygusal, sosyal ve ahlaki gelişimleri için meslektaş, aile ve veliyle iş birliği; öğrenme biçimlerini ve kişilik haklarını gözetmek; öğrencileri olumsuz söz ve davranışlardan korumak; 1739'daki amaç ve ilkelere ve programlara uygun çalışmak; kendini geliştirmek. Görevler: derse girmek, nöbet, sınav görevleri, kurul ve komisyonlar, tören, etkinlik ve kulüpler, rehberlik. Meslekle ilgisiz işlerde rızası dışında görevlendirilemez (istisna: mevzuatta açıkça belirlenenler, olağanüstü hâl, genel afet, salgın hastalık). Yöneticiler eğitim öğretimin güvenli ve huzurlu ortamda yürümesini sağlar, gelişime liderlik eder, iş bölümü yapar
- Öğretmenlik genel kültür, özel alan eğitimi ve öğretmenlik meslek bilgisi gerektiren özel bir ihtisas mesleğidir; öğretmenler en az lisans mezunu ve hazırlık eğitiminde başarılı olanlar arasından seçilir. Öğretmenlik mesleği yeterliklerini Bakanlık belirler
- Hazırlık eğitimi: Akademi verir; teorik ve uygulamalı; dört dönem (mezun olunan programa göre üç). Alınma şartları: Türk vatandaşlığı, kamu haklarından mahrum olmamak, belirli suçlardan mahkûm olmamak, memurluktan çıkarılmamış olmak, askerlikle ilgisi bulunmamak (yapmış, ertelenmiş ya da yedeğe geçirilmiş olmak), alan için belirlenen programdan mezuniyet, ÖSYM sınavında belirlenen puan, sağlık. Adaylar pozisyon sayısını geçmemek üzere puan üstünlüğüyle alınır; 2828, 3713 kapsamındakiler ve millî sporcularda puan şartı aranmaz; güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır
Başarı, disiplin, istihdam ve yer değiştirme:
- Başarı: teorik derslerde her dersten en az iki yazılı sınav, başarı 60; başarısız her derse bir ek sınav, ek sınavda da başarısızlıkta ilişik kesilir. Uygulamalı derste üç değerlendirme (uygulamadan sorumlu eğitim personeli, okul müdürü, uygulama öğretmeni; aritmetik ortalama), ağırlıklar %20, %30, %50; başarı 70. Atamaya esas başarı puanı: teorik ortalamanın %40'ı + uygulamalı ortalamanın %60'ı. Devam zorunlu: belgeli sağlık mazeretiyle 20 gün ve üzeri kayıt dondurma (bu sürede ödeme yok), diğer mazeretlerde 10 güne kadar izin. Uygulama öğretmeni aynı alandan sırasıyla başöğretmen, uzman öğretmen, en fazla hizmet süresi olan öğretmen
- Adayların disiplini: kınama (düzen bozmak, kopyaya teşebbüs, mazeretsiz toplam 2 gün, görüntü paylaşmak, kaba söz), ödeme kesintisi 1/10 (gerçeğe aykırı bilgi, alkol, mazeretsiz 4 gün, malzemeye zarar, Akademi personelini ya da adayları tehdit, kopya çekmek ya da çektirmek), Akademiden çıkarma (terör propagandası, şiddet, uyuşturucu, silah, sahte belge, mazeretsiz 6 gün, başkasının yerine sınava girmek ya da kendi yerine başkasını sokmak, soruşturmacıları tehdit, yüz kızartıcı fiiller). Çıkarma soruşturması süren adayın istihdamı ertelenir; eğitimden sonra çıkarma cezası alan istihdam edilmez, istihdamdan sonra alanın sözleşmesi feshedilir. Soruşturmayı eğitim ve uygulama merkezi müdürü açar (30 gün + 30 gün ek süre; gizlilik). Kınama ve ödeme kesintisini merkez müdürü (10 gün içinde), çıkarmayı Disiplin Kurulu (beş üye; bir ay içinde) verir. Savunma süresi en az 10 gün. Zamanaşımı: öğrenmeden itibaren 6 ay (kınama, ödeme kesintisi), 1 yıl (çıkarma); işlenmeden itibaren 2 yıl. İtiraz: tebliğden itibaren 5 iş günü; kınama ve ödeme kesintisine Disiplin Kuruluna (20 gün), çıkarmaya Akademik Kurula (30 gün). Tekerrürde bir derece ağır ceza; aynı derecede farklı fiillerden üçüncü uygulamada da bir derece ağır ceza
- Mali hükümler: adaylara aylık ödeme (damga vergisi dışında vergi ve kesinti yok), askerlik ertelenir, genel sağlık sigortası primleri Bakanlık bütçesinden
- İstihdam: başaranlar 657 4/B sözleşmeli öğretmen; atamaya esas başarı puanı ve tercihe göre yerleşme, ikinci tercih, sonra kura. Mazeretsiz göreve başlamayan aynı puanla yeniden başvuramaz ve bir yıl hazırlık eğitimine alınmaz. Sözleşmeli öğretmen 3 yıl başka yere atanamaz (can güvenliği ve sağlık hariç); aile birliğinde eşi ona tabidir. Üç yılı dolduran talebi hâlinde görev yerinde kadroya atanır; bir yıl yer değiştiremez (mazeret hariç); iş sonu tazminatı ödenmez; adaylık hükümleri uygulanmaz
- Hizmet puanı: 4/A kapsamındaki öğretmen ve yöneticilere her takvim yılı için. Yer değiştirme: sağlık ve can güvenliği mazeretinde yıl içinde, diğer mazeretlerde yarıyıl ve/veya yaz tatilinde; hizmet puanı üstünlüğüne göre; puan yetersizse aylıksız izin (3. yıl sonunda öncelik). İl/ilçe emrine atamada görev yerini il millî eğitim müdürünün teklifiyle vali belirler; norm kadro fazlası öğretmenler öncelikle aynı ilçe grubunda valilerce resen atanabilir
Kariyer, yönetim, ödül-ceza ve Akademi:
- Mesleki gelişim: planlı, sürdürülebilir, izlenebilir; merkezî ya da mahallî; beşer yıllık bireysel mesleki gelişim planları
- Kariyer: öğretmen, uzman öğretmen, başöğretmen. Uzman öğretmen: öğretmenlikte en az 10 yıl + kademe ilerlemesinin durdurulması cezası olmaması + Akademinin eğitimi; başöğretmen: uzman öğretmenlikte en az 10 yıl + aynı şartlar. Ceza özlük dosyasından silinince başvurulabilir. Her unvan için bir derece. Geçici 3: yürürlükte görevde olan öğretmen ve uzman öğretmenler toplam 20 yılla, uzman öğretmenlikte 10 yıl şartı aranmadan başöğretmenliğe başvurabilir
- Yönetici: ilk kez müdür veya müdür yardımcısı olacaklar yazılı ve/veya sözlü sınavda 60 alıp Akademinin yönetici yetiştirme programına alınır; program sonu yazılı sınavında 60 alanlar vali onayıyla görevlendirilir. Görev süresi 4 ders yılı; aynı kurumda aynı unvanla en çok 8 ders yılı; kazanılmış hak doğurmaz. Özel program ve proje uygulayan okullara atama ve görevlendirmeyi Bakan yapar; öğretim elemanlarına okul müdürlüğü verilebilir
- Ödül: 657 md.122 kapsamında başarı belgesi, üstün başarı belgesi, ödül. Disiplin: 657 hükümleri; ayrıca öğrenci ve eğitim süreçlerine ait ses ya da görüntüyü usulsüz paylaşmaya kınama; menfaat karşılığı özel ders verme ya da yönlendirme, öğrencilere olumsuz örnek olma, taraflı değerlendirme, programa aykırı faaliyete aylıktan kesme. Uyuşturucu suçları, hayâsızca hareketler, müstehcenlik, fuhuş ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan mahkûmiyet öğretmenliği sona erdirir
- Millî Eğitim Akademisi: Bakanlığa bağlı; hazırlık eğitimi, yönetici yetiştirme, kariyer ve görevde yükselme eğitimleri, yeterlikleri belirleme, araştırma ve iş birliği; özel öğretim ve diğer kamu personeline de eğitim verebilir. Eğitim ve uygulama merkezleri açılabilir. İzleme ve Yönlendirme Kurulu: Bakan ya da bakan yardımcısı başkanlığında yedi üye; politika ve strateji; yılda en az iki toplantı. Akademi Başkanı en üst amir, doğrudan Bakana bağlı. Akademik Kurul: başkan + on üye; standartları, yeterlikleri, programları ve yıllık planı hazırlayıp Bakan onayına sunar; çıkarma cezasına itirazları karara bağlar. Hizmet birimleri en çok on
- Şiddetten korunma: eğitim çalışanlarına görevleri nedeniyle kasten yaralama, tehdit, hakaret ve görevi yaptırmamak için direnme suçlarında ceza yarı oranında artırılır, hapis cezası ertelenmez (özel öğretim kurumlarındakiler de kapsamda)
- Yürürlük: Akademi maddeleri (26-32) 1.1.2025; hazırlık eğitimi, istihdam ve yönetici maddeleri (7-15, 21) 1.9.2025; diğerleri yayım tarihi. 1.9.2025'e kadar eski mevzuat uygulandı; o tarihe kadar istihdam edilen aday öğretmenler en az 240 ders saati hizmet içi eğitim ve danışman nezaretinde uygulamadan oluşan Aday Öğretmen Yetiştirme Programına tabi oldu (adaylık 1-2 yıl)
Sık karıştırılanlar:
- Aday cezaları kınama, ödeme kesintisi, Akademiden çıkarma; aynı derecede farklı fiillerden üçüncüsünde ceza bir derece ağırlaşır; öğretmenlerinki 657'deki cezalar (uyarma, kınama, aylıktan kesme…)
- Kopyaya teşebbüs kınama, kopya çekmek ödeme kesintisi, başkasının yerine sınava girmek çıkarma
- Mazeretsiz devamsızlık: 2 gün kınama, 4 gün ödeme kesintisi, 6 gün çıkarma
- Teorik başarı 60, uygulamalı 70; uygulamada ağırlıklar 20-30-50, atama puanında 40-60
- Sağlık mazeretiyle 20 gün kayıt dondurma, diğer mazeretlerle 10 gün izin
- Çıkarma cezasını Disiplin Kurulu verir, itirazına Akademik Kurul bakar
- Hizmet puanı ders yılı değil takvim yılı için verilir
- Sözleşmeli öğretmende yer değiştirme istisnası yalnız can güvenliği ve sağlık; aile birliğinde eş ona tabidir
- Uzman öğretmen için öğretmenlikte, başöğretmen için uzman öğretmenlikte 10 yıl
- Yönetici 4 ders yılı, aynı kurumda aynı unvanla en çok 8
- Görüntü paylaşan öğretmene kınama, özel ders verene aylıktan kesme
Çözümlü örnekler
Bir aday iki teorik dersten 55 ve 58 aldı; ek sınavlarda birinciden 64, ikinciden 52 aldı. Uygulama değerlendirmeleri 60, 70 ve 75'tir. Adayın durumu nedir?
Birinci dersin ek sınavında 64 aldığı için o dersten başarılı sayılır.
İkinci dersin ek sınavında da 60'ın altında (52) kaldığı için Akademiyle ilişiği kesilir.
Uygulamalı puanı (12 + 21 + 37,5 = 70,5) yeterli olsa da teorik dersteki başarısızlık sonucu değiştirmez.
Öğretmen adayı Kerem hakkında, bir arkadaşının yerine sınava girdiği iddiasıyla disiplin soruşturması açılıyor. Süreç nasıl işler?
Soruşturmayı eğitim ve uygulama merkezi müdürü açar ve muhakkikler eliyle yürütür; soruşturma en geç otuz günde (gerekirse otuz gün ek süreyle) bitirilir ve gizlidir. Bu süreçte hazırlık eğitimi biterse Kerem'in sözleşmeli istihdamı soruşturma tamamlanıncaya kadar ertelenir.
Fiil Akademiden çıkarma gerektirdiği için dosya Disiplin Kuruluna gönderilir; Kerem'e savunma için en az on gün verilir, sözlü savunma da yapılabilir; kurul en geç bir ay içinde karar verir.
Çıkarma cezası verilirse Kerem tebliğden itibaren beş iş günü içinde Akademik Kurula itiraz edebilir; kurul otuz gün içinde karar verir. Cezalar verildikleri tarihten itibaren uygulanır: Kerem'in Akademiyle ilişiği kesilir; eğitimini tamamlamışsa sözleşmeli öğretmen olarak istihdam edilmez.
Kendini dene: 5 soru
1. 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu hangi kanunu yürürlükten kaldırmıştır?
- A1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu
- B7354 sayılı Öğretmenlik Meslek Kanunu
- C222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu
- D657 sayılı Devlet Memurları Kanunu
- E5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu
Cevabı gör
Doğru cevap: B (7354 sayılı Öğretmenlik Meslek Kanunu)
- 7528 sayılı Kanun'un 36. maddesi, 2022 tarihli 7354 sayılı Öğretmenlik Meslek Kanunu'nu yürürlükten kaldırmıştır.
- 1739, 222 ve 5580 yürürlüktedir; 657 ise 7528'de hüküm bulunmayan hâllerde öğretmenlere uygulanmaya devam eder.
2. 7528 sayılı Kanun'a göre öğretmenlik; genel kültür, özel alan eğitimi ve öğretmenlik meslek bilgisi bakımından hazırlığı gerektiren nasıl bir meslektir?
- AGenel bir kamu hizmeti mesleği
- BTeknik bir hizmet mesleği
- CYardımcı bir hizmet mesleği
- DGeçici bir sözleşmeli meslek
- EÖzel bir ihtisas mesleği
Cevabı gör
Doğru cevap: E (Özel bir ihtisas mesleği)
- Kanun'un 7. maddesine göre öğretmenlik genel kültür, özel alan eğitimi ve öğretmenlik meslek bilgisi bakımından hazırlığı gerektiren özel bir ihtisas mesleğidir.
- Bu üç alanda aranacak nitelikleri ve öğretmenliğe kaynak yükseköğretim programlarını Bakanlık belirler.
3. 7528 sayılı Kanun'a göre öğretmenler, meslekleriyle ilgili olmayan iş ve faaliyetlerde rızaları dışında görevlendirilemez. Aşağıdakilerden hangisi bu kuralın istisnalarından biri değildir?
- Aİl millî eğitim müdürünün uygun görmesi
- BMevzuatta açıkça belirlenen hususlar
- COlağanüstü hâl
- DGenel afet
- ESalgın hastalık durumları
Cevabı gör
Doğru cevap: A (İl millî eğitim müdürünün uygun görmesi)
- Rıza aranmayan durumlar mevzuatta açıkça belirlenen hususlar, olağanüstü hâl, genel afet ve salgın hastalıktır.
- Bir yöneticinin uygun görmesi, öğretmeni meslekle ilgisiz bir işte rızası dışında görevlendirmeye dayanak olamaz.
4. Hazırlık eğitimindeki bir öğretmen adayı, eğitim boyunca derslere mazeretsiz olarak toplam iki gün katılmamıştır. Adaya verilecek disiplin cezası hangisidir?
- AÖdeme kesintisi
- BAkademiden çıkarma
- CUyarma
- DKınama
- EAylıktan kesme
Cevabı gör
Doğru cevap: D (Kınama)
- Hazırlık eğitimine mazeretsiz olarak toplam iki gün katılmamak kınama cezasını gerektirir.
- Mazeretsiz toplam dört gün ödeme kesintisi, altı gün Akademiden çıkarma gerektirir; uyarma ve aylıktan kesme adaylara uygulanan cezalar değildir.
5. 7528 sayılı Kanun'a göre öğretmenliğe hazırlık eğitiminin süresi kural olarak kaç dönemdir?
- Aİki
- BÜç
- CDört
- DBeş
- EAltı
Cevabı gör
Doğru cevap: C (Dört)
- Hazırlık eğitiminin süresi dört dönemdir; mezun olunan yükseköğretim programına göre üç dönem olarak da uygulanabilir.
- Her dönem on haftadan az, on dört haftadan fazla olmayacak şekilde planlanır.
Bu konunun tamamını Oktif'te çöz
Kısa konu videosu, adım adım alıştırmalar ve kolaydan sınav seviyesine aşama aşama sorular. Yanlışların Kol Hafızası'na düşer, vakti gelince geri gelir.