İlköğretim ve Eğitim Kanunu

MEB-AGS Mevzuat

222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu; ilköğretimin tanımını, mecburiliğini ve parasızlığını, ilköğretim kurumlarını ve kuruluş biçimlerini, görevlileri, kayıt ve kabulü, okula devamı, öğrenci izinlerini, devamsızlıkta yaptırımları, çağdaki çocukların çalıştırılması ve kurs yasağını, okul çevresi kuralını, okul arazileri ile uygulama ve öğretmen bahçelerini, öğretmen konutlarını ve ilköğretimin gelir ve ödeneklerini düzenler.

Bilmen gereken kurallar

Çözümlü örnekler

Şehirde oturan Murat Bey, 9 yaşındaki oğlunu özürsüz olarak okula göndermiyor. Kanun'a göre süreç nasıl işler?

  1. Okul idaresi devamsızlığın sebebini araştırır ve maddi ya da manevi engelleri gidermeye çalışır (53. madde).

  2. Sebep giderilemezse veli, şehirde oturduğu için mülki amirliğe bildirilir; mülki amir en geç üç gün içinde veliye tebliğ yapar ve çocuk gönderilmezse idari para cezası verileceğini bildirir (55. madde).

  3. Tebliğe rağmen çocuk gönderilmezse devamsız her gün için idari para cezası, buna rağmen gönderilmezse daha yüksek bir idari para cezası verilir; cezaları mahallî mülki amir verir (56 ve 59. maddeler).

Bir köyde yeni açılacak okul için arsa ve uygulama bahçesi gerekiyor. Kanun'a göre arazi nasıl sağlanır, tapusu kimin adına çıkar?

  1. Uygun topraklar, bölge ilköğretim müfettişinin ya da ilçe eğitim müdürünün başkanlığında tarım, tapu ve maliye elemanları ile köy muhtarından oluşan komisyonca seçilir (60. madde).

  2. Seçilen arazi Devlete, özel idareye, belediyeye ya da köy tüzel kişiliğine aitse yetkili makamın onayıyla okula parasız tahsis edilir; okula gelir sağlayacak arazi 50 dekarı geçemez, okulun yanında 2-10 dekarlık uygulama bahçesi bulunur (62 ve 64. maddeler).

  3. Tahsis mümkün olmazsa arazi sahibinin rızasıyla satın alınır, razı olmazsa kamulaştırılır; köy okulu için bu iş köy tüzel kişiliğine aittir ve arazi köy adına tapuya tescil edilir (63 ve 65. maddeler).

Kendini dene: 5 soru

1. Birleştirilmiş sınıflı bir köy ilkokulunda tek öğretmen 1-4. sınıflardaki toplam 43 öğrenciyi okutuyor. 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu'na göre bu durum için hangisi doğrudur?

  1. ABirleştirilmiş sınıflarda öğrenci sınırı aranmadığından durum Kanun'a uygundur.
  2. BBir öğretmene en çok 45 öğrenci düşebileceğinden durum Kanun'a uygundur.
  3. CBir öğretmene en çok 40 öğrenci düşebileceğinden durum Kanun'a aykırıdır.
  4. DSınır yalnız şehir okullarında uygulandığından köy okulundaki durum Kanun'a uygundur.
  5. EBir öğretmene en çok 35 öğrenci düşebileceğinden durum Kanun'a aykırıdır.
Cevabı gör

Doğru cevap: C (Bir öğretmene en çok 40 öğrenci düşebileceğinden durum Kanun'a aykırıdır.)

  1. Kanun'un 50. maddesine göre birleştirilmiş sınıflar da dâhil olmak üzere bir öğretmene düşen öğrenci sayısı 40'tan fazla olamaz.
  2. Tek öğretmenin okuttuğu 43 öğrenci bu sınırı aşar; sınır köy okulları ve birleştirilmiş sınıflar için de geçerlidir.

2. 222 sayılı Kanun'a göre İlköğretim Haftası ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. AEylül ayının üçüncü haftasıdır; programı Millî Eğitim Bakanlığınca hazırlanır.
  2. BEylül ayının ilk haftasıdır; programı valiliklerce hazırlanır.
  3. CEylül ayının üçüncü haftasıdır; programı valiliklerce hazırlanır.
  4. DEylül ayının ilk haftasıdır; programı Millî Eğitim Bakanlığınca hazırlanır.
  5. EEylül ayının son haftasıdır; programı il millî eğitim müdürlüklerince hazırlanır.
Cevabı gör

Doğru cevap: A (Eylül ayının üçüncü haftasıdır; programı Millî Eğitim Bakanlığınca hazırlanır.)

  1. 51. maddeye göre her yıl eylül ayının üçüncü haftası İlköğretim Haftası'dır.
  2. Hafta boyunca MEB'in hazırladığı programa göre ilköğretimin önemi çeşitli yollarla anlatılır.

3. 222 sayılı Kanun'a göre aşağıdakilerden hangisi mecburi ilköğretim kurumlarından biri değildir?

  1. AGezici okullar
  2. BPansiyonlu ilköğretim okulları
  3. CYetiştirici sınıflar ve kurslar
  4. DOkul öncesi eğitim kurumları
  5. EÖzel eğitime muhtaç çocuklar için açılan sınıflar
Cevabı gör

Doğru cevap: D (Okul öncesi eğitim kurumları)

  1. 6. maddeye göre mecburi ilköğretim kurumları şunlardır: gündüzlü, pansiyonlu ve yatılı ilköğretim okulları ile gezici okullar; yetiştirici ve tamamlayıcı sınıflar ve kurslar; özel eğitime muhtaç çocuklar için kurulan okullar ve sınıflar.
  2. Okul öncesi eğitim kurumları bu listede değil, isteğe bağlı kurumlar arasında yer alır.

4. Ortaokul öğrencisi Deniz yüksek ateş nedeniyle pazartesi günü okula gidemiyor. 222 sayılı Kanun'a göre velisi Leyla Hanım'ın bu konudaki yükümlülüğü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. ADurumu en geç bir hafta içinde sınıf öğretmenine bildirmek
  2. BDeniz'in okula gidemediğini üç gün geçmeden okul idaresine bildirmek
  3. CDurumu aynı gün mahalle muhtarlığına bildirmek
  4. DDeniz okula dönünce hastane raporunu ilçe millî eğitim müdürlüğüne vermek
  5. EDurumu en geç on beş gün içinde okul-aile birliğine bildirmek
Cevabı gör

Doğru cevap: B (Deniz'in okula gidemediğini üç gün geçmeden okul idaresine bildirmek)

  1. 52. maddeye göre veli, vasi ya da aile başkanı çocuğun okula düzenli devamını sağlamakla ve özrü nedeniyle okula gidemeyen çocuğun durumunu en geç üç gün içinde okul idaresine bildirmekle yükümlüdür.
  2. Bildirim muhtarlığa, öğretmene ya da okul-aile birliğine değil, okul idaresine yapılır.

5. Aşağıdakilerden hangisi 222 sayılı Kanun'daki 'aile başkanı' kavramına örnektir?

  1. AMahkeme kararıyla 12 yaşındaki yeğenine vasi olarak atanan ve yıllardır onunla birlikte yaşayan dayı
  2. BYaz tatilinde 11 yaşındaki torununu iki haftalığına köyündeki evinde misafir eden büyükanne
  3. CYurt dışındaki kız kardeşinin 9 yaşındaki oğluna, vasisi olmadan yıllardır evinde bakan teyze
  4. DSınıfındaki 10 yaşındaki öğrencilerin devamını her gün yoklama defterinden izleyen öğretmen
  5. EMahallesindeki çağdaki çocukların listesini okul müdürüyle birlikte hazırlayan muhtar
Cevabı gör

Doğru cevap: C (Yurt dışındaki kız kardeşinin 9 yaşındaki oğluna, vasisi olmadan yıllardır evinde bakan teyze)

  1. 46. maddeye göre aile başkanı, veli ya da vasi durumunda bulunmadığı hâlde çağdaki çocuğu sürekli olarak yanında bulunduran, barındıran ya da çalıştıran kişidir.
  2. Yıllardır kendi evinde bakan teyze bu tanıma uyar. Vasi ayrı bir sıfattır; kısa süreli misafir etmek sürekli barındırma sayılmaz; öğretmen ve muhtar çocuğu yanında barındıran kişiler değildir.

Bu konunun tamamını Oktif'te çöz

Kısa konu videosu, adım adım alıştırmalar ve kolaydan sınav seviyesine aşama aşama sorular. Yanlışların Kol Hafızası'na düşer, vakti gelince geri gelir.