İşçi Problemleri
KPSS Genel Yetenek · Matematik
İşçi problemleri, bir işin ne kadar sürede bitirileceğini işçi sayısı, süre ve verim üzerinden hesaplayan sorulardır. Bu konu birim zamandaki iş kavramını, birlikte çalışma hesabını, havuz-musluk kurgusunu, işçi-gün yöntemini ve iş bölünmesi durumlarını kapsar. KPSS'de yüzde ve orantı ile birlikte en çok soru gelen problem tiplerindendir.
Bilmen gereken kurallar
Birim zamandaki iş: bir işi a günde bitiren kişi günde işin 1 bölü a'sını yapar. Birlikte çalışmada bu kesirler TOPLANIR. Ali 12 günde, Veli 6 günde bitiriyorsa günlük hızları 1 bölü 12 ve 1 bölü 6'dır; toplamı 3 bölü 12 yani 1 bölü 4'tür ve iş 4 günde biter. Süreleri toplamak ya da ortalamalarını almak yanlıştır.
İşçi-gün yöntemi: toplam iş, işçi sayısı çarpı gün sayısı ile ölçülür. 12 işçinin 8 günde bitirdiği iş 96 işçi-gündür ve bu değer sabittir. İşçi sayısı ile süre TERS orantılıdır: işçi iki katına çıkarsa süre yarıya iner. İş yarıda kesilip işçi sayısı değişirse kalan iş, kalan işçi sayısına bölünerek yeni süre bulunur.
Havuz-musluk kurgusu birlikte çalışmanın aynısıdır: dolduran musluklar artı, BOŞALTAN musluklar EKSİ işaretle yazılır. Bir havuzu 4 saatte dolduran musluk ile 6 saatte boşaltan musluk birlikte açılırsa saatlik değişim 1 bölü 4 eksi 1 bölü 6 eşittir 1 bölü 12'dir ve havuz 12 saatte dolar. Boşaltan daha hızlıysa havuz hiç dolmaz.
Verim farkları: bir işçi diğerinin iki katı hızla çalışıyorsa birim zamandaki işi de iki katıdır. Erkek-kadın-çocuk gibi farklı verimli grup sorularında herkesin günlük işi ortak bir birime çevrilir. Bir işin belirli bir kesri bittiğinde kalan kesir üzerinden devam edilir; kalan iş her zaman 1 eksi biten kesir biçiminde yazılır.
Çözümlü örnekler
Bir işi Ali 12 günde, Veli 6 günde bitirmektedir. İkisi birlikte çalışırsa iş kaç günde biter?
Günlük hızlar: 1 bölü 12 ve 1 bölü 6
Toplam: 1 bölü 12 artı 2 bölü 12 eşittir 3 bölü 12 eşittir 1 bölü 4
Günde işin dörtte biri bittiğine göre iş 4 günde biter
Bir havuzu A musluğu 4 saatte doldurur, B musluğu 6 saatte boşaltır. İkisi birlikte açılırsa havuz kaç saatte dolar?
Dolduran artı, boşaltan eksi yazılır: 1 bölü 4 eksi 1 bölü 6
Ortak payda 12: 3 bölü 12 eksi 2 bölü 12 eşittir 1 bölü 12
Havuz 12 saatte dolar
Kendini dene: 5 soru
1. Bir işi Ali 12 günde, Veli 6 günde bitirmektedir. İkisi birlikte çalışırsa iş kaç günde biter?
- A4
- B5
- C6
- D8
- E18
Cevabı gör
Doğru cevap: A (4)
- Günlük iş kesirleri toplanır: 1/12 + 1/6 = 3/12 = 1/4.
- Günde işin dörtte biri bitiyorsa iş 4 günde biter.
2. Bir işi 8 günde bitiren bir işçi günde işin ne kadarını yapar?
- A1/4
- B1/8
- C1/2
- D8
- E4
Cevabı gör
Doğru cevap: B (1/8)
- Süre paydaya yazılır.
- Günlük iş 1/8'dir.
3. 12 işçinin 8 günde bitirdiği bir işi 16 işçi kaç günde bitirir?
- A6
- B7
- C8
- D10
- E12
Cevabı gör
Doğru cevap: A (6)
- Toplam iş: 12 · 8 = 96 işçi-gün.
- 96 ÷ 16 = 6 gün.
4. Bir havuzu A musluğu 4 saatte, B musluğu 12 saatte doldurmaktadır. İkisi birlikte açılırsa havuz kaç saatte dolar?
- A3
- B4
- C6
- D8
- E16
Cevabı gör
Doğru cevap: A (3)
- Saatlik dolum: 1/4 + 1/12 = 4/12 = 1/3.
- Havuz 3 saatte dolar.
5. Bir havuzu A musluğu 4 saatte doldurmakta, B musluğu 6 saatte boşaltmaktadır. İkisi birlikte açılırsa havuz kaç saatte dolar?
- A2
- B5
- C10
- D12
- E24
Cevabı gör
Doğru cevap: D (12)
- Boşaltan eksi işaretle yazılır: 1/4 − 1/6.
- 3/12 − 2/12 = 1/12; havuz 12 saatte dolar.
Bu konunun tamamını Oktif'te çöz
Kısa konu videosu, adım adım alıştırmalar ve kolaydan sınav seviyesine aşama aşama sorular. Yanlışların Kol Hafızası'na düşer, vakti gelince geri gelir.