İslamiyet Öncesi Türk Tarihi
KPSS Genel Kültür · Tarih
İslamiyet öncesi Türk tarihi; Orta Asya'da kurulan Hun, Göktürk ve Uygur devletlerini, devlet yönetimini (kut, kurultay, ikili teşkilat), toplum yapısını, Gök Tanrı inancını ve Kavimler Göçü'nü kapsar. KPSS'de kavram ve devlet-özellik eşleştirmesi ağırlıklı sorulur.
Bilmen gereken kurallar
İlkler zinciri: bilinen ilk Türk devleti Asya Hun; 'Türk' adıyla kurulan ilk devlet Göktürk; yerleşik hayata geçen ilk Türk topluluğu Uygurlar; onlu ordu sistemini kuran Mete Han'dır.
Yönetim: hükümdara yönetme yetkisinin Gök Tanrı'ca verildiğine inanılır (kut). Devlet işleri kurultayda (toy) görüşülür; kurultay danışma meclisidir, son söz kağanındır. Ülke doğu-batı olarak ikili teşkilatla yönetilir.
Kültür: Gök Tanrı inancı yaygındır; ölen için yuğ töreni yapılır, mezara balbal dikilir. Göktürk ve Uygur alfabeleri Türklere aittir; Orhun Yazıtları (II. Göktürk) Türklerin ilk yazılı belgelerindendir.
Kavimler Göçü (375): Hunların batıya yönelmesiyle başlar; Batı Roma'nın yıkılış süreci hızlanır, Avrupa'nın etnik yapısı değişir ve feodalitenin zemini hazırlanır.
Çözümlü örnekler
Uygurların yerleşik hayata geçmesinin sonuçları nelerdir?
Tarım ve şehircilik gelişti; tapınak ve ev mimarisi ortaya çıktı
Kâğıt ve matbaa kullanıldı, kütüphaneler kuruldu
Maniheizm'in etkisiyle savaşçılık özellikleri zayıfladı
Orhun Yazıtları neden önemlidir?
Türklerin bilinen ilk yazılı belgelerindendir (II. Göktürk dönemi)
Bilge Kağan, Kül Tigin ve Vezir Tonyukuk adına dikilmiştir
Devlet yönetimi anlayışını ve Göktürk alfabesini günümüze taşır
Kendini dene: 5 soru
1. Tarihte bilinen ilk Türk devleti aşağıdakilerden hangisidir?
- AGöktürk Devleti
- BAsya Hun Devleti
- CUygur Devleti
- DAvar Devleti
- EHazar Devleti
Cevabı gör
Doğru cevap: B (Asya Hun Devleti)
- Bilinen ilk Türk devleti, Orta Asya'da kurulan Asya Hun Devleti'dir.
- En bilinen hükümdarı, orduda onlu sistemi kuran Mete Han'dır.
2. "Türk" adıyla kurulan ilk Türk devleti aşağıdakilerden hangisidir?
- AAsya Hun Devleti
- BAvrupa Hun Devleti
- CGöktürk Devleti
- DUygur Devleti
- EKarahanlı Devleti
Cevabı gör
Doğru cevap: C (Göktürk Devleti)
- Göktürk (Kök Türk) Devleti, Türk adını taşıyan ilk devlettir.
- Bumin Kağan tarafından 552'de kurulmuştur.
3. Orduda onlu teşkilat sistemini ilk kez uygulayan hükümdar kimdir?
- ABumin Kağan
- BMete Han
- CBilge Kağan
- DAttila
- Eİstemi Yabgu
Cevabı gör
Doğru cevap: B (Mete Han)
- Asya Hun hükümdarı Mete Han, orduyu 10-100-1000-10000'lik birimlere ayırmıştır.
- Bu sistem günümüz ordu teşkilatlarına temel oluşturmuştur.
4. Yerleşik hayata geçen ilk Türk topluluğu aşağıdakilerden hangisidir?
- AHunlar
- BGöktürkler
- CUygurlar
- DAvarlar
- EKırgızlar
Cevabı gör
Doğru cevap: C (Uygurlar)
- Uygurlar tarımla uğraşmış, şehirler ve tapınaklar kurmuştur.
- Yerleşikliğin etkisiyle mimari ve matbaa gibi alanlarda öncü olmuşlardır.
5. İslamiyet öncesi Türklerde yaygın olan inanç aşağıdakilerden hangisidir?
- AManiheizm
- BBudizm
- CGök Tanrı inancı
- DMusevilik
- EHristiyanlık
Cevabı gör
Doğru cevap: C (Gök Tanrı inancı)
- Türklerin geleneksel inancı tek yaratıcıya dayanan Gök Tanrı inancıdır.
- Maniheizm yalnız Uygurlarda, Musevilik Hazarlarda görülür.
Bu konunun tamamını Oktif'te çöz
Kısa konu videosu, adım adım alıştırmalar ve kolaydan sınav seviyesine aşama aşama sorular. Yanlışların Kol Hafızası'na düşer, vakti gelince geri gelir.