Rasyonel Sayılar
KPSS Genel Yetenek · Matematik
Rasyonel sayılar, a/b biçiminde (b ≠ 0) yazılabilen sayılardır: tüm kesirler, tam sayılar ve sonlu ya da devirli ondalıklar bu ailededir. KPSS'de dört işlem, karşılaştırma-sıralama ve günlük hayat kesir problemleri buradan gelir.
Bilmen gereken kurallar
Rasyonel sayı a/b biçimindedir ve payda sıfır olamaz (b ≠ 0). Her tam sayı rasyoneldir: 5 = 5/1, −3 = −3/1.
Toplama-çıkarmada önce paydalar eşitlenir. Pay ve paydayı aynı sayıyla çarpmak (genişletme) değeri değiştirmez: 2/3 = 8/12.
Çarpmada pay payla, payda paydayla çarpılır. Bölmede ikinci kesir ters çevrilip çarpılır.
Karşılaştırma: paydalar eşitse payı büyük olan büyüktür; paylar eşitse paydası küçük olan büyüktür. Negatiflerde sıralama ters döner: −1/2 > −3/4.
Çözümlü örnekler
2/3 + 1/4 işleminin sonucu kaçtır?
Paydaları eşitle:
EKOK(3, 4) = 12
Genişlet: 2/3 = 8/12 ve 1/4 = 3/12
(pay ve paydayı aynı sayıyla çarpmak değeri değiştirmez)
Payları topla:
8/12 + 3/12 = 11/12
3/5 ÷ 2/7 işleminin sonucu kaçtır?
Bölme, ikinci kesrin tersiyle çarpmaktır
Ters çevir:
3/5 ÷ 2/7 = 3/5 · 7/2
Çarp:
(3 · 7) / (5 · 2) = 21/10
Kendini dene: 5 soru
1. 3/4 kesrinin ondalık gösterimi aşağıdakilerden hangisidir?
- A0,25
- B0,34
- C0,5
- D0,75
- E1,25
Cevabı gör
Doğru cevap: D (0,75)
- 3 ÷ 4 = 0,75.
- 0,34 tuzağına dikkat: rakamları yan yana yazmak bölme değildir.
2. 1/2 + 1/3 işleminin sonucu kaçtır?
- A2/5
- B2/6
- C5/6
- D1/5
- E6/5
Cevabı gör
Doğru cevap: C (5/6)
- Paydaları eşitle: 1/2 = 3/6 ve 1/3 = 2/6
- 3/6 + 2/6 = 5/6.
- Pay+pay / payda+payda yapan 2/5 bulur — en klasik kesir hatası.
3. 2/3 · 3/5 işleminin sonucunun en sade biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
- A1/5
- B2/5
- C3/8
- D5/6
- E6/8
Cevabı gör
Doğru cevap: B (2/5)
- Pay payla, payda paydayla çarpılır: (2 · 3) / (3 · 5) = 6/15
- Sadeleştir: 6/15 = 2/5 (pay ve payda 3'e bölündü).
4. 12/18 kesrinin en sade biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
- A1/2
- B3/5
- C2/3
- D3/4
- E5/6
Cevabı gör
Doğru cevap: C (2/3)
- Pay ve paydayı EBOB'larına böl: EBOB(12, 18) = 6.
- 12 ÷ 6 = 2 ve 18 ÷ 6 = 3 → 2/3.
5. Aşağıdakilerden hangisi bir rasyonel sayı değildir?
- A−3
- B0
- C7/2
- D√2
- E0,25
Cevabı gör
Doğru cevap: D (√2)
- √2, a/b biçiminde yazılamaz; ondalığı sonsuz ve devirsizdir → irrasyoneldir.
- Tam sayılar (−3, 0) ve sonlu ondalıklar (0,25) rasyoneldir.
Bu konunun tamamını Oktif'te çöz
Kısa konu videosu, adım adım alıştırmalar ve kolaydan sınav seviyesine aşama aşama sorular. Yanlışların Kol Hafızası'na düşer, vakti gelince geri gelir.