Türkiye'nin Coğrafi Konumu
KPSS Genel Kültür · Coğrafya
Türkiye'nin coğrafi konumu; matematik konumu (36°-42° Kuzey enlemleri, 26°-45° Doğu boylamları) ve özel konumu (üç tarafı deniz, iki kıtayı bağlama, boğazlar) kapsar. Yerel saat hesabı ve enlem-boylam etkileri KPSS'nin değişmez sorularındandır.
Bilmen gereken kurallar
Matematik konum: 36°-42° Kuzey enlemleri ile 26°-45° Doğu boylamları arasındadır. Orta kuşakta yer alır; dört mevsim belirgindir; güneş ışınları hiçbir zaman dik açıyla gelmez.
Boylam ve saat: ardışık iki boylam arası 4 dakikadır. Doğudaki noktada yerel saat daima ileridir. Türkiye'nin doğu-batı ucu arasında 19 boylam × 4 = 76 dakika fark vardır. Ulusal saat 45° Doğu boylamına göredir.
Enlem etkisi: güneyden kuzeye gidildikçe sıcaklık genelde azalır, gece-gündüz süre farkı artar, cisimlerin öğle gölgesi uzar. Enlem yerel saati etkilemez.
Özel konum: üç tarafı denizlerle çevrilidir, Asya ile Avrupa'yı bağlar, İstanbul ve Çanakkale boğazlarına sahiptir. Bu özellikler matematik konumla karıştırılmamalıdır.
Çözümlü örnekler
30° Doğu boylamında yerel saat 10.00 iken 40° Doğu boylamında yerel saat kaçtır?
Boylam farkı: 40 − 30 = 10 boylam
Zaman farkı: 10 × 4 = 40 dakika
40° daha doğuda olduğundan saat ileridir: 10.40
Sinop ile Hatay'dan hangisinde 21 Haziran'da gündüz daha uzundur?
21 Haziran'da Kuzey Yarım Küre'de kuzeye gidildikçe gündüz uzar
Sinop, Hatay'dan daha kuzeydedir
Gündüz Sinop'ta daha uzundur
Kendini dene: 5 soru
1. Türkiye hangi enlemler arasında yer alır?
- A26°-45° Kuzey
- B36°-42° Kuzey
- C30°-40° Kuzey
- D35°-45° Kuzey
- E36°-42° Güney
Cevabı gör
Doğru cevap: B (36°-42° Kuzey)
- Türkiye 36°-42° Kuzey enlemleri arasındadır.
- 26°-45° değerleri boylamdır — enlemle karıştırma.
2. Türkiye hangi boylamlar arasında yer alır?
- A16°-35° Doğu
- B20°-40° Doğu
- C26°-45° Doğu
- D36°-42° Doğu
- E26°-45° Batı
Cevabı gör
Doğru cevap: C (26°-45° Doğu)
- Türkiye 26°-45° Doğu boylamları arasındadır.
- Başlangıç meridyeninin doğusunda olduğundan boylamlar 'Doğu'dur.
3. Türkiye hangi yarım kürelerde yer alır?
- AKuzey ve Doğu
- BKuzey ve Batı
- CGüney ve Doğu
- DGüney ve Batı
- EYalnız Kuzey
Cevabı gör
Doğru cevap: A (Kuzey ve Doğu)
- Ekvator'un kuzeyinde → Kuzey; başlangıç meridyeninin doğusunda → Doğu Yarım Küre.
4. Türkiye hangi iklim kuşağında yer alır?
- ATropikal kuşak
- BOrta (ılıman) kuşak
- CKutup kuşağı
- DEkvatoral kuşak
- ESoğuk kuşak
Cevabı gör
Doğru cevap: B (Orta (ılıman) kuşak)
- 36°-42° Kuzey enlemleri orta kuşaktadır; dört mevsim belirgin yaşanır.
5. Ardışık iki boylam arasındaki yerel saat farkı kaç dakikadır?
- A1
- B2
- C4
- D15
- E60
Cevabı gör
Doğru cevap: C (4)
- Dünya 360 boylamı 24 saatte döner: 1440 ÷ 360 = 4 dakika.
Bu konunun tamamını Oktif'te çöz
Kısa konu videosu, adım adım alıştırmalar ve kolaydan sınav seviyesine aşama aşama sorular. Yanlışların Kol Hafızası'na düşer, vakti gelince geri gelir.