Üslü Sayılar
KPSS Genel Yetenek · Matematik
Üslü sayılar; bir sayının kendisiyle tekrarlı çarpımını kısa yazmanın yoludur. Bu konu üs kurallarını (çarpma, bölme, üssün üssü), sıfırıncı ve negatif üsleri, tabanın işaretiyle üssün tekliği-çiftliği ilişkisini, bilimsel gösterimi ve üslü ifadelerle denklem çözümünü kapsar. KPSS'de hem doğrudan işlem hem de köklü sayılar ve problemler içinde araç olarak kullanılır.
Bilmen gereken kurallar
Temel kurallar: aynı tabanlı üslü sayılar çarpılırken üsler TOPLANIR (a üzeri m çarpı a üzeri n eşittir a üzeri m artı n), bölünürken üsler ÇIKARILIR. Üssün üssü alınırken üsler ÇARPILIR: (a üzeri m) üzeri n eşittir a üzeri m çarpı n. Farklı tabanlı ama aynı üslü sayılarda tabanlar çarpılabilir: a üzeri n çarpı b üzeri n eşittir (a çarpı b) üzeri n.
Özel durumlar: sıfırdan farklı her sayının sıfırıncı kuvveti 1'dir. Negatif üs, sayının çarpmaya göre tersini verir: a üzeri eksi n eşittir 1 bölü a üzeri n. Bir kesrin negatif üssü kesri ters çevirir. Sıfırın sıfırıncı kuvveti tanımsızdır; sıfırın pozitif kuvvetleri sıfırdır.
İşaret kuralı: negatif tabanın ÇİFT kuvveti pozitif, TEK kuvveti negatiftir. Parantez konumu belirleyicidir: (−2) üzeri 4 eşittir 16 iken −2 üzeri 4 eşittir −16'dır çünkü ikincisinde üs yalnız 2'ye aittir, eksi işareti dışarıdadır. Bu ayrım en sık yapılan hatadır.
Bilimsel gösterim: bir sayı, 1 ile 10 arasında bir sayı ile 10'un kuvvetinin çarpımı olarak yazılır. 45000 sayısı 4,5 çarpı 10 üzeri 4 biçiminde gösterilir; 0,0032 sayısı 3,2 çarpı 10 üzeri eksi 3 olur. Büyük sayılarda virgül sola kaydıkça üs artar, küçük sayılarda sağa kaydıkça üs negatif olur.
Çözümlü örnekler
2 üzeri 3 çarpı 2 üzeri 4 işleminin sonucu nedir?
Tabanlar aynı olduğu için üsler toplanır
3 + 4 = 7 olur
Sonuç 2 üzeri 7, yani 128'dir
(−2) üzeri 4 ile −2 üzeri 4 ifadeleri arasındaki fark nedir?
Birincide parantez var: taban −2, üs çift olduğu için sonuç pozitif 16
İkincide üs yalnız 2'ye ait, eksi dışarıda kalıyor
Sonuç −16; parantez konumu işareti belirler
Kendini dene: 5 soru
1. 2 üzeri 3 çarpı 2 üzeri 4 işleminin sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
- A2 üzeri 7
- B2 üzeri 12
- C2 üzeri 1
- D4 üzeri 7
- E4 üzeri 12
Cevabı gör
Doğru cevap: A (2 üzeri 7)
- Tabanlar aynı olduğu için üsler toplanır.
- 3 + 4 = 7; sonuç 2 üzeri 7.
2. 5 üzeri 7 bölü 5 üzeri 4 işleminin sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
- A5 üzeri 11
- B5 üzeri 3
- C5 üzeri 28
- D1 üzeri 3
- E25 üzeri 3
Cevabı gör
Doğru cevap: B (5 üzeri 3)
- Aynı tabanlı bölmede üsler çıkarılır.
- 7 − 4 = 3; sonuç 5 üzeri 3.
3. (3 üzeri 2) üzeri 3 ifadesi aşağıdakilerden hangisine eşittir?
- A3 üzeri 5
- B9 üzeri 3
- C3 üzeri 8
- D3 üzeri 6
- E27 üzeri 2
Cevabı gör
Doğru cevap: D (3 üzeri 6)
- Üssün üssünde üsler çarpılır.
- 2 · 3 = 6; sonuç 3 üzeri 6.
4. İşlem-sonuç eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
- A7 üzeri 0 — 0
- B7 üzeri 0 — 7
- C7 üzeri 0 — 1
- D7 üzeri 1 — 1
- E7 üzeri 2 — 14
Cevabı gör
Doğru cevap: C (7 üzeri 0 — 1)
- Sıfırdan farklı her sayının sıfırıncı kuvveti 1'dir.
- 7 üzeri 1 = 7 ve 7 üzeri 2 = 49 olduğu için diğerleri yanlıştır.
5. 2 üzeri eksi 3 ifadesinin değeri aşağıdakilerden hangisidir?
- A8
- B1/6
- C−6
- D−8
- E1/8
Cevabı gör
Doğru cevap: E (1/8)
- Negatif üs sayının çarpmaya göre tersini verir.
- 1 bölü 2 üzeri 3 = 1/8.
Bu konunun tamamını Oktif'te çöz
Kısa konu videosu, adım adım alıştırmalar ve kolaydan sınav seviyesine aşama aşama sorular. Yanlışların Kol Hafızası'na düşer, vakti gelince geri gelir.