Köklü Sayılar
KPSS Genel Yetenek · Matematik
Köklü sayılar, karesi verilen sayıya eşit olan değeri arayan ifadelerdir ve üslü sayıların ters işlemidir. Bu konu kök alma tanımını, kök içini sadeleştirmeyi (kareli çarpanı dışarı çıkarma), köklü ifadelerde dört işlemi, paydayı kökten kurtarmayı ve köklü sayıları sıralamayı kapsar. KPSS'de hem doğrudan işlem hem de geometri sorularında uzunluk hesabı olarak karşına çıkar.
Bilmen gereken kurallar
Tanım ve temel özellikler: kök 25 ifadesi 5'tir çünkü 5 kere 5 eşittir 25. Kök içindeki sayı NEGATİF olamaz (gerçek sayılarda) ve kökün sonucu daima pozitif ya da sıfırdır. Çarpım ve bölümde kök dağılır: kök a çarpı kök b eşittir kök (a çarpı b); kök a bölü kök b eşittir kök (a bölü b). TOPLAMDA dağılmaz: kök 9 artı kök 16 eşittir 3 artı 4 eşittir 7'dir, kök 25 değil.
Kök içini sadeleştirme: kök içindeki sayı tam kare çarpanlarına ayrılır ve tam kare olan çarpan dışarı çıkarılır. Kök 12 ifadesi kök (4 çarpı 3) yazılır, 4'ün kökü 2 olarak dışarı çıkar ve sonuç 2 kök 3 olur. Dışarıdaki sayıyı içeri almak için karesi alınır: 3 kök 2 ifadesi kök (9 çarpı 2) yani kök 18'e eşittir.
Toplama ve çıkarma yalnız BENZER köklerde yapılır; kök içleri aynı olmalıdır. 2 kök 3 artı 5 kök 3 eşittir 7 kök 3 olur ama 2 kök 3 artı 5 kök 2 sadeleşmez. Benzer olmayan kökler önce sadeleştirilerek benzer hâle getirilebilir: kök 8 artı kök 2 ifadesi 2 kök 2 artı kök 2 yani 3 kök 2'dir.
Paydayı kökten kurtarma: payda tek terimli kökse pay ve payda aynı kökle çarpılır. 1 bölü kök 2 ifadesinde pay ve payda kök 2 ile çarpılır, sonuç kök 2 bölü 2 olur. Payda iki terimliyse eşleniği kullanılır: 1 bölü (kök 3 artı 1) ifadesinde pay ve payda (kök 3 eksi 1) ile çarpılır.
Çözümlü örnekler
Kök 12 ifadesini sadeleştirelim.
12 sayısını tam kare çarpanına ayır: 12 = 4 çarpı 3
4'ün kökü 2 olduğu için dışarı çıkar
Sonuç: 2 kök 3
Kök 8 artı kök 2 işleminin sonucu nedir?
Kök 8 sadeleştirilir: kök (4 çarpı 2) = 2 kök 2
Şimdi kök içleri aynı: 2 kök 2 artı 1 kök 2
Sonuç: 3 kök 2
Kendini dene: 5 soru
1. Kök 36 ifadesinin değeri kaçtır?
- A6
- B9
- C12
- D18
- E72
Cevabı gör
Doğru cevap: A (6)
- Karesi 36 olan sayı aranır.
- 6 · 6 = 36 olduğu için sonuç 6'dır.
2. Kök 2 çarpı kök 8 işleminin sonucu kaçtır?
- A4
- B6
- C10
- D16
- E32
Cevabı gör
Doğru cevap: A (4)
- Çarpımda kök içleri birleşir: kök 16.
- Kök 16 = 4.
3. Kök 18 bölü kök 2 işleminin sonucu kaçtır?
- A3
- B6
- C9
- D16
- E20
Cevabı gör
Doğru cevap: A (3)
- Bölümde kök içleri bölünür: kök 9.
- Kök 9 = 3.
4. Kök 12 ifadesinin sadeleşmiş biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
- A2 kök 3
- B3 kök 2
- C4 kök 3
- D2 kök 6
- E6 kök 2
Cevabı gör
Doğru cevap: A (2 kök 3)
- 12 = 4 · 3 biçiminde yazılır.
- 4'ün kökü 2 dışarı çıkar: 2 kök 3.
5. Kök 9 artı kök 16 işleminin sonucu kaçtır?
- A5
- B7
- C12
- D25
- E144
Cevabı gör
Doğru cevap: B (7)
- Toplamda kök dağılmaz; her kök ayrı hesaplanır.
- 3 + 4 = 7.
Bu konunun tamamını Oktif'te çöz
Kısa konu videosu, adım adım alıştırmalar ve kolaydan sınav seviyesine aşama aşama sorular. Yanlışların Kol Hafızası'na düşer, vakti gelince geri gelir.