Yazım Kuralları
KPSS Genel Yetenek · Türkçe
Yazım kuralları; büyük harflerin kullanımı, birleşik ve ayrı yazılan sözcükler, 'de/da' ile 'ki'nin yazımı, sayıların ve kısaltmaların yazımı, düzeltme işareti ve ses olaylarının yazıya yansımasını kapsar. KPSS'de dil bilgisi bölümünde noktalama ile birlikte 3-5 soruyla temsil edilir ve kural bilgisi doğrudan ölçülür.
Bilmen gereken kurallar
Bağlaç olan 'de/da' AYRI, hâl eki olan '-de/-da' BİTİŞİK yazılır. Ölçüt: 'de/da' cümleden çıkarıldığında anlam bozulmuyorsa bağlaçtır, ayrı yazılır ('Ben de geldim'). Yer bildiriyorsa ektir, bitişik yazılır ('Evde kaldım'). Bağlaç olan 'de/da' hiçbir zaman 'te/ta' biçiminde yazılmaz.
Bağlaç olan 'ki' ayrı yazılır ('Duydum ki gelmişsin'); sıfat yapan '-ki' eki bitişik yazılır ('yarınki toplantı', 'evdeki kitap'). Kalıplaşmış birkaç sözcükte bağlaç bitişik yazılır: belki, çünkü, mademki, halbuki, sanki, oysaki. Soru eki 'mi' her zaman ayrı, ekleri kendisine bitişik yazılır: 'Geldi mi?', 'Güzel misin?'
Özel adlar ve bunlara gelen ekler: özel ada gelen çekim eki kesme işaretiyle ayrılır (Ankara'da, Ahmet'in), yapım eki ve ondan sonraki çekim eki ayrılmaz (Türkçenin, Ankaralı). Kurum, kuruluş ve kitap adlarının her kelimesi büyük harfle başlar. Gezegen ve yön adları terim ya da özel ad değilse küçük yazılır: 'güneş açtı' ama 'Güneş Sistemi'.
Sayılar: metin içinde birden fazla sözcükle yazılan sayılar ayrı yazılır (üç yüz yirmi beş); çek ve senette bitişik yazılır. Sıra sayıları ya yazıyla ya rakam ve nokta ile gösterilir: '5. sınıf' ya da 'beşinci sınıf'; '5'inci' yazımı da kullanılır ama '5.'inci' yanlıştır. Kısaltmalara gelen ekler okunuşa göre getirilir: TBMM'nin, TDK'nin, cm'yi.
Çözümlü örnekler
"Sen de mi bu kitabı okudun?" cümlesinde 'de' neden ayrı yazılmıştır?
'de'yi cümleden çıkar: 'Sen mi bu kitabı okudun?' anlam bozulmuyor
Çıkarıldığında cümle anlamlı kalıyorsa 'de' bağlaçtır
Bağlaç olan 'de' her zaman ayrı yazılır
"Yarınki toplantıya katılacak mısın?" cümlesinde '-ki' neden bitişik yazılmıştır?
'-ki' burada 'yarın' sözcüğünden sıfat yapıyor: yarınki toplantı
Sıfat yapan '-ki' ektir, ekler bitişik yazılır
Bağlaç olan 'ki' ise ayrı yazılır: 'Duydum ki gelmişsin'
Kendini dene: 5 soru
1. "Sen ... de bu filmi izledin mi?" cümlesinde noktalı yere gelmesi gereken 'de' için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- ABağlaç olduğu için ayrı yazılır
- BEk olduğu için bitişik yazılır
- CÜnsüz benzeşmesiyle 'te' olur
- DKesme işaretiyle ayrılır
- EBüyük harfle başlar
Cevabı gör
Doğru cevap: A (Bağlaç olduğu için ayrı yazılır)
- 'de'yi çıkar: 'Sen bu filmi izledin mi?' anlam bozulmuyor.
- Çıkarılabildiği için bağlaçtır ve ayrı yazılır.
2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır?
- ABende bu kitaptan var.
- BEvde kimse kalmamıştı.
- CKitapta ilginç bilgiler vardı.
- DBen de seninle geleceğim.
- EOkulda güzel bir gün geçirdik.
Cevabı gör
Doğru cevap: A (Bende bu kitaptan var.)
- 'Bende' burada 'ben de' bağlacı yerine kullanılmış.
- Cümle 'Ben de bu kitaptan var' anlamında olduğu için ayrı yazılmalıydı.
3. "Yarınki toplantı ertelendi." cümlesinde '-ki' neden bitişik yazılmıştır?
- ABağlaç olduğu için
- BSıfat yapan ek olduğu için
- CSoru eki olduğu için
- DKalıplaşmış olduğu için
- EÖzel ada geldiği için
Cevabı gör
Doğru cevap: B (Sıfat yapan ek olduğu için)
- '-ki' burada 'yarın' sözcüğünden sıfat yapıyor.
- Sıfat yapan '-ki' ektir ve bitişik yazılır.
4. "Duydum ki yarınki toplantı iptal olmuş." cümlesiyle ilgili; I. Birinci 'ki' bağlaçtır. II. 'yarınki' sözcüğündeki '-ki' ektir. III. Cümlede yazım yanlışı vardır. yargılarından hangileri doğrudur?
- AYalnız I
- BYalnız III
- CI ve II
- DII ve III
- EI, II ve III
Cevabı gör
Doğru cevap: C (I ve II)
- Birinci 'ki' iki yargıyı bağlıyor, ikincisi sıfat yapıyor: I ve II doğru.
- Her iki yazım da kurala uygun; cümlede yanlış yoktur: III yanlış.
5. Soru eki 'mi' ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- AHer zaman bitişik yazılır
- BYalnız soru cümlelerinde ayrı yazılır
- CÜnlüyle bitiyorsa bitişik yazılır
- DHer zaman ayrı yazılır
- EKesme işaretiyle ayrılır
Cevabı gör
Doğru cevap: D (Her zaman ayrı yazılır)
- Soru eki her zaman ayrı yazılır.
- Kendisine gelen kişi ekleri ise ona bitişik yazılır: 'Gelecek misin?'
Bu konunun tamamını Oktif'te çöz
Kısa konu videosu, adım adım alıştırmalar ve kolaydan sınav seviyesine aşama aşama sorular. Yanlışların Kol Hafızası'na düşer, vakti gelince geri gelir.