Noktalama İşaretleri
KPSS Genel Yetenek · Türkçe
Noktalama işaretleri; cümlenin anlamını, duraklarını ve tonunu yazıya taşıyan işaretlerdir. Bu konu nokta, virgül, noktalı virgül, iki nokta, üç nokta, soru ve ünlem işaretlerinin kullanımını, kesme ve tırnak işaretlerini, kısa çizgi ile uzun çizgi ayrımını kapsar. KPSS'de yazım kurallarıyla birlikte 3-5 soruyla temsil edilir ve sorular çoğunlukla 'hangisinde yanlış kullanılmıştır' kalıbıyla gelir.
Bilmen gereken kurallar
Nokta: tamamlanmış cümlelerin sonuna, kısaltmalardan sonra (Dr., Prof., vb.), tarih ve saat yazımında (12.05.2026, 14.30), sıra sayılarında (5. sınıf) konur. Soru ve ünlem işaretleri de cümleyi bitirir; bunlardan sonra ayrıca nokta konmaz. Ölçü birimi kısaltmalarında nokta kullanılmaz: cm, kg, m.
Virgül: sıralı sözcük ve öbekleri ayırır, uzun cümlelerde özneyi belirtir, ara sözleri iki yandan ayırır, hitapları izler ('Sevgili arkadaşım,'), sıralı cümleleri bağlar. VİRGÜL 've' bağlacından ÖNCE ve SONRA kullanılmaz. Anlam karışıklığını önlemek için özneden sonra virgül konabilir: 'Genç, adama yolu sordu' ile 'Genç adama yolu sordu' farklı anlamdadır.
Noktalı virgül: virgülle ayrılmış öbekleri birbirinden ayırır ve anlamca bağlı bağımsız cümleleri birleştirir ('Çalıştı; kazandı'). İki nokta: açıklama, örnek ya da alıntı öncesinde ve karşılıklı konuşmalarda kullanılır. Üç nokta: tamamlanmamış cümlelerin sonunda, alıntıdan yapılan çıkarmalarda ve sayılamayanların yerine kullanılır.
Kısa çizgi satır sonunda kelimeyi böler, ek ve kök gösterir (al-mak), sayı aralığı verir (1919-1923). Uzun çizgi konuşma çizgisidir, karşılıklı konuşmalarda satır başına konur. Tırnak işareti alıntıları ve eser adlarını, kesme işareti özel adlara gelen çekim eklerini ayırır. Parantez ek bilgi ve açıklama verir.
Çözümlü örnekler
"Genç, adama yolu sordu." cümlesinde virgülün işlevi nedir?
Virgül olmasa 'genç adam' bir sıfat tamlaması olurdu
Virgül 'genç' sözcüğünü özne olarak ayırıyor
Yani anlam karışıklığını önlemek için özneden sonra konmuştur
"Çalıştı; kazandı." cümlesinde noktalı virgül neden kullanılmıştır?
İki bağımsız cümle var: 'Çalıştı' ve 'kazandı'
Aralarında anlam bağı bulunuyor (sebep-sonuç)
Anlamca bağlı bağımsız cümleleri birleştirmek için noktalı virgül kullanılır
Kendini dene: 5 soru
1. Tamamlanmış cümlelerin sonuna hangi işaret konur?
- ANokta
- BVirgül
- Cİki nokta
- DNoktalı virgül
- EÜç nokta
Cevabı gör
Doğru cevap: A (Nokta)
- Cümlenin bittiğini nokta gösterir.
- Soru ve ünlem işaretleri de cümleyi bitirir ama farklı anlam taşır.
2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül yanlış kullanılmıştır?
- AKalem, silgi, ve defter aldım.
- BAli, sınıfın en çalışkanıydı.
- CSevgili arkadaşım, mektubunu aldım.
- DKalem, silgi ve defter aldım.
- EYaşlı adam, yolun karşısına geçti.
Cevabı gör
Doğru cevap: A (Kalem, silgi, ve defter aldım.)
- 'Ve' bağlacından önce virgül konmaz.
- Doğrusu 'Kalem, silgi ve defter aldım' biçimindedir.
3. "Çalıştı ... kazandı." cümlesinde noktalı yere hangi işaret gelmelidir?
- AVirgül
- BNoktalı virgül
- Cİki nokta
- DÜç nokta
- EKısa çizgi
Cevabı gör
Doğru cevap: B (Noktalı virgül)
- İki bağımsız cümle arasında anlam bağı var.
- Anlamca bağlı bağımsız cümleleri noktalı virgül birleştirir.
4. Açıklama, örnek ya da alıntı öncesinde hangi işaret kullanılır?
- ANokta
- BVirgül
- CÜç nokta
- Dİki nokta
- EÜnlem
Cevabı gör
Doğru cevap: D (İki nokta)
- İki nokta kendinden sonra geleni tanıtır.
- 'Şunları aldım: kalem, silgi' biçiminde kullanılır.
5. Tamamlanmamış cümlelerin sonuna hangi işaret konur?
- AÜç nokta
- BVirgül
- Cİki nokta
- DNokta
- ENoktalı virgül
Cevabı gör
Doğru cevap: A (Üç nokta)
- Söz kasıtlı olarak yarım bırakıldığında kullanılır.
- Üç nokta ayrıca alıntıdan çıkarmalarda da kullanılır.
Bu konunun tamamını Oktif'te çöz
Kısa konu videosu, adım adım alıştırmalar ve kolaydan sınav seviyesine aşama aşama sorular. Yanlışların Kol Hafızası'na düşer, vakti gelince geri gelir.