Yüzde Problemleri
KPSS Genel Yetenek · Matematik
Yüzde, bir bütünün yüz eşit parçasından kaç tanesinin alındığını gösteren orandır. Bu konu yüzde hesabını, artış-azalış oranlarını, kâr-zarar ve indirim problemlerini, ardışık yüzde değişimlerini ve faiz hesabını kapsar. KPSS'de en çok soru gelen problem tiplerinden biridir ve günlük hayattaki alışveriş, maaş, nüfus verileriyle doğrudan bağlantılıdır.
Bilmen gereken kurallar
Temel hesap: bir sayının yüzde k'sı, sayı çarpı k bölü 100 işlemiyle bulunur. 200 sayısının yüzde 15'i 200 çarpı 15 bölü 100 eşittir 30'dur. Ters yönde: bir sayının yüzde k'sı A ise sayı, A çarpı 100 bölü k'dır. 'Yüzde kaçıdır' sorusunda parça bölü bütün çarpı 100 hesaplanır.
Artış ve azalış: yüzde k artış için sayı (100 artı k) bölü 100 ile, yüzde k azalış için (100 eksi k) bölü 100 ile çarpılır. Yüzde 20 artış 1,2 katsayısı, yüzde 20 azalış 0,8 katsayısı demektir. Bu katsayı yöntemi ardışık değişimlerde büyük kolaylık sağlar; katsayılar çarpılarak tek adımda sonuca gidilir.
Kâr ve zarar: kâr ya da zarar oranı MALİYET üzerinden hesaplanır. Maliyeti 200 lira olan bir ürün yüzde 25 kârla 250 liraya satılır. Satış fiyatı üzerinden indirim yapılırken hangi tutarın yüzde kaçı alındığına dikkat edilmelidir; maliyet ile satış fiyatını karıştırmak bu konudaki en sık hatadır.
Ardışık değişim: yüzde 20 artış sonrası yüzde 20 azalış BAŞA DÖNDÜRMEZ. Katsayılar çarpılır: 1,2 çarpı 0,8 eşittir 0,96, yani net yüzde 4 azalış olur. Sebep, ikinci değişimin artmış tutar üzerinden hesaplanmasıdır. Aynı mantık zamlı-indirimli fiyat, nüfus artışı ve bileşik faiz sorularının tamamında geçerlidir.
Çözümlü örnekler
200 lira olan bir ürüne yüzde 20 zam yapılırsa yeni fiyat kaç lira olur?
Artış katsayısı: (100 + 20) bölü 100 = 1,2
200 çarpı 1,2 = 240
Yeni fiyat 240 liradır
Bir ürüne önce yüzde 20 zam, sonra yüzde 20 indirim yapılırsa net değişim nedir?
Katsayılar çarpılır: 1,2 çarpı 0,8 = 0,96
0,96 katsayısı yüzde 4 azalış demektir
Fiyat başlangıçtan yüzde 4 düşüktür
Kendini dene: 5 soru
1. 200 sayısının yüzde 15'i kaçtır?
- A30
- B35
- C40
- D45
- E50
Cevabı gör
Doğru cevap: A (30)
- Sayı, oranla çarpılıp 100'e bölünür.
- 200 · 15 ÷ 100 = 30.
2. Bir sayının yüzde 20'si 40 olduğuna göre bu sayı kaçtır?
- A80
- B120
- C160
- D200
- E240
Cevabı gör
Doğru cevap: D (200)
- Ters yön: parça · 100 ÷ oran.
- 40 · 100 ÷ 20 = 200.
3. 200 lira olan bir ürüne yüzde 20 zam yapılırsa yeni fiyat kaç lira olur?
- A220
- B230
- C240
- D250
- E260
Cevabı gör
Doğru cevap: C (240)
- Artış katsayısı 1,2'dir.
- 200 · 1,2 = 240 lira.
4. 500 lira olan bir ürüne yüzde 10 indirim yapılırsa yeni fiyat kaç lira olur?
- A400
- B425
- C440
- D450
- E480
Cevabı gör
Doğru cevap: D (450)
- Azalış katsayısı 0,9'dur.
- 500 · 0,9 = 450 lira.
5. 30 sayısı 150 sayısının yüzde kaçıdır?
- A15
- B20
- C25
- D30
- E50
Cevabı gör
Doğru cevap: B (20)
- Parça bölü bütün: 30 ÷ 150 = 0,2.
- Yüzde 20.
Bu konunun tamamını Oktif'te çöz
Kısa konu videosu, adım adım alıştırmalar ve kolaydan sınav seviyesine aşama aşama sorular. Yanlışların Kol Hafızası'na düşer, vakti gelince geri gelir.