Denklem Çözme
KPSS Genel Yetenek · Matematik
Denklem, içinde bilinmeyen bulunan ve yalnız belirli değerler için doğru olan eşitliktir. Bu konu birinci dereceden bir bilinmeyenli denklem çözümünü, eşitliğin korunumu ilkesini, paydalı ve parantezli denklemleri, iki bilinmeyenli denklem sistemlerini ve sözel ifadeleri denkleme çevirmeyi kapsar. KPSS'de doğrudan sorulur ve tüm problem tiplerinin çözüm dilidir.
Bilmen gereken kurallar
Eşitliğin korunumu: bir denklemin iki tarafına aynı sayı eklenir, çıkarılır, iki taraf aynı sayıyla çarpılır ya da sıfırdan farklı aynı sayıya bölünürse eşitlik bozulmaz. Denklem çözmek, bu işlemlerle bilinmeyeni tek başına bırakmaktır. Bir tarafa yapılan her işlem diğer tarafa da yapılmalıdır; en sık hata bunu unutmaktır.
Çözüm sırası: önce parantezler dağıtılır, sonra paydalar eşitlenerek kesirler giderilir, ardından bilinmeyenli terimler bir tarafa, sayılar diğer tarafa toplanır ve son adımda katsayıya bölünür. Terim karşı tarafa geçerken İŞARET DEĞİŞİR: 3x eksi 5 eşittir 10 denkleminde 5 sağa artı olarak geçer, 3x eşittir 15 olur, x eşittir 5 bulunur.
Özel durumlar: bilinmeyenler sadeleşip doğru bir eşitlik kalırsa (0 eşittir 0 gibi) denklemin SONSUZ çözümü vardır; yanlış bir eşitlik kalırsa (0 eşittir 5 gibi) ÇÖZÜM YOKTUR. Kesirli denklemlerde paydayı sıfır yapan değer çözüm olamaz. Bulunan kök mutlaka denklemde yerine konarak doğrulanmalıdır.
İki bilinmeyenli sistemler iki yöntemle çözülür: YERİNE KOYMA yönteminde bir denklemden bir bilinmeyen yalnız bırakılıp diğerinde yerine yazılır; YOK ETME yönteminde denklemler uygun katsayılarla çarpılıp taraf tarafa toplanarak bir bilinmeyen yok edilir. Sözel problemlerde bilinmeyen seçilir, koşullar denkleme çevrilir ve çözülür.
Çözümlü örnekler
3x eksi 5 eşittir 10 denklemini çözelim.
5 sayısı karşı tarafa artı işaretiyle geçer: 3x = 15
İki taraf 3'e bölünür
x = 5
x artı y eşittir 10 ve x eksi y eşittir 4 sistemini çözelim.
Denklemler taraf tarafa toplanır: 2x = 14
x = 7 bulunur
İlk denklemde yerine konur: y = 3
Kendini dene: 5 soru
1. 3x eksi 5 = 10 denkleminde x kaçtır?
- A1
- B2
- C3
- D4
- E5
Cevabı gör
Doğru cevap: E (5)
- 5 karşı tarafa artı olarak geçer: 3x = 15.
- İki taraf 3'e bölünür: x = 5.
2. 2x artı 7 = 15 denkleminde x kaçtır?
- A2
- B3
- C4
- D8
- E11
Cevabı gör
Doğru cevap: C (4)
- 7 karşıya eksi olarak geçer: 2x = 8.
- x = 4.
3. 2(x artı 3) = 14 denkleminde x kaçtır?
- A4
- B5
- C6
- D7
- E11
Cevabı gör
Doğru cevap: A (4)
- Parantez dağıtılır: 2x + 6 = 14.
- 2x = 8 olduğuna göre x = 4.
4. 2x artı 3 = x artı 8 denkleminde x kaçtır?
- A3
- B5
- C8
- D11
- E13
Cevabı gör
Doğru cevap: B (5)
- Bilinmeyenler sola, sayılar sağa toplanır: 2x − x = 8 − 3.
- x = 5.
5. x bölü 3 = 4 denkleminde x kaçtır?
- A12
- B15
- C18
- D21
- E24
Cevabı gör
Doğru cevap: A (12)
- İki taraf 3 ile çarpılır.
- x = 12.
Bu konunun tamamını Oktif'te çöz
Kısa konu videosu, adım adım alıştırmalar ve kolaydan sınav seviyesine aşama aşama sorular. Yanlışların Kol Hafızası'na düşer, vakti gelince geri gelir.